ConTech: van niche tot dé plek om te zijn
Inhoudsopgave
Deel dit bericht
Nog geen tien jaar geleden werd « construction tech » slechts als een niche binnen het veel grotere PropTech-universum beschouwd. Vandaag is ConTech uitgegroeid tot een eigen categorie — met een eigen marktdynamiek, eigen investeringsstromen en eigen oplossingsclusters. Dit artikel is het eerste in een reeks blogberichten die de evolutie van dit domein verkennen vanuit mijn (onvermijdelijk gekleurde) perspectief. Daar gaan we!
Het investeringslandschap
Volgens Foundamental (een van de meest gerespecteerde durfkapitaalinvesteerders in dit domein) is er tot nu toe ongeveer 37 miljard dollar naar ConTech gevloeid. Dat is zo’n 3 miljard dollar per jaar sinds 2020, en de afgelopen jaren goed voor ongeveer 1 % van het wereldwijde durfkapitaal. En terwijl een decennium geleden slechts een handvol investeerders ConTech überhaupt als categorie erkende, kammen vandaag honderden professionals de markt uit op zoek naar winnaars, met een exclusieve focus op deze categorie. Aangezien de bouw ongeveer 13% van het mondiale bbp vertegenwoordigt en de winstmarges ergens in de buurt van 3–5 % liggen (tegenover gemiddeld 10-12 % in andere sectoren), is deze versnelling nog maar het begin. Maar laten we dieper ingaan op de evolutie van deze sector in de afgelopen 5 jaar, die ik in 2 periodes zou verdelen:
Een onwetend verleden (2015 – 2021)
Rond 2020 was het lastig om met mainstream-investeerders over ConTech te praten. « Domeinexperts » waren meestal vermogensbeheerders die de bouw alleen van een afstand hadden gezien. Het overheersende verhaal (ook onder ondernemers) was nog steeds de McKinsey-grafiek die de productiviteit van de bouw vergeleek met die van de visserij en liet zien hoe die decennialang stagneerde terwijl alle andere sectoren (dankzij technologie) door het dak gingen. Ik herinner me levendig dat elke pitchdeck die ik in die tijd zag, vermeldde hoe de voorgestelde oplossing deze sector « revolutioneerde », een deel ervan « democratiseerde » en « de bouw naar de 21e eeuw bracht ». Sommigen zullen verbaasd zijn dat dit uit andere domeinen geleende jargon niet aanslaat bij vakmensen, maar alleen bij investeerders die het domein zelf nog aan het leren zijn (waar dergelijke beloften nodig zijn om een deal te sluiten). We zijn sindsdien een heel eind gekomen — vandaag begrijpen ondernemers dat mensen in de bouw, anders dan in andere sectoren, in nieuwe oplossingen doorgaans geen « wonderpillen » zoeken, maar iets dat hun werk makkelijker, sneller of beter maakt — niet iets dat hun werkwijze volledig verandert. In een omgeving met een hoog risico en lage marges wil niemand gokken, alleen de slaagkansen vergroten. Nog een verschil met de gebruikelijke durfkapitaalbedrijven verdient aandacht, want de trend was volgens mij toen al vrij duidelijk. Beursgangen zoals Procore of Bentley Systems (en laten we de Matterport-SPAC tot deze voorbeelden rekenen) zijn in deze categorie eerder uitzondering dan regel. In plaats daarvan is M&A voor de meeste tech-oplossingen de dominante exitstrategie geweest (voorbeelden zijn er volop: PlanGrid, BuildingConnected, Spacemaker; Esticom). Objectief gezien is het aantal beursintroducties in andere sectoren veel uitgesprokener. Dat kan verrassen, want veel finance-professionals kennen studies die aantonen dat M&A vaak waarde vernietigt. Maar verrassend genoeg — hoewel ik geen studies vond die dit specifiek in een ConTech-context bevestigen (er is nochtans uitstekende analyse over M&A in de bouw, bv. door Zacua Ventures) — lijkt M&A in ConTech een belangrijke waardecreator te zijn. We kunnen over de redenen twisten, maar het lijkt erop dat « programmatische M&A » in deze sector echt werkt, de dekking over de waardeketen kan uitbreiden en tastbare groei toevoegt (en Autodesk is een goed voorbeeld van hoe dat kan).
De VC-winter en de reset (2022 – 2024)
Zoals alle durfkapitaalsegmenten doorstond ConTech de neergang van 2022–2023. Waarderingen daalden, rondes bevroren, exits droogden op. Zelfs M&A vertraagde — op enkele deals na (The Wild, B2W Software, Ryvit). Gespecialiseerde ConTech-fondsen waren voorzichtig (meestal kleiner, veel bevroren alle gesprekken en rondes om « te overwinteren en af te wachten »), dus zochten veel oprichters logischerwijs meer generalistische B2B-software-investeerders op. Dat is voor mij de eerste keer dat ik echt een botsing van werelden voelde in gesprekken met die investeerders, van wie velen de bouw helemaal niet leken te begrijpen. Hun waarderingen waren gebaseerd op mainstreamsoftware (zoals Microsoft) en vereisten SaaS-metrics die niet van toepassing zijn op de projectgebaseerde bouwwereld. Nog minder waardeerden ze de « dubbele kloof » die een ConTech-leverancier moet overbruggen (eerst een project bij een klant binnenhalen, dan uitbreiden naar diens andere projecten — wat in veel gevallen bijna evenveel moeite kost als het binnenhalen van een volledig nieuwe klant, aangezien elk project sterk autonoom is en meestal een andere constellatie van beslissers en budgethouders kent). Om nog te zwijgen van de cashconversiecyclus. Tegen 2024 veerde ConTech in de vroege fase terug en leidden de meeste gespecialiseerde investeerders weer de deals. Zoals in de meeste markten kwamen Seed- en Serie A-rondes weer op het niveau van vóór de « VC-winter », terwijl latere fases (C/D) neerwaartse bijstellingen zagen. Dat is niet verrassend: vroege rondes draaien meestal om het bewijzen van een product en een go-to-marketconcept, eerder dan om het tonen van schaalefficiëntie. Waarderingen zijn hier meer op buikgevoel en omstandigheden gebaseerd en richten zich eerder op « hoeveel geld nodig is om de volgende fase te bereiken » dan op werkelijke prestatiecijfers. Investeerders in latere fases zoeken daarentegen herhaalbaarheid en marges. Veel aannames achter de vrijekasstroomprognoses moesten worden herzien ten opzichte van de wellicht te rooskleurige ramingen uit het tijdperk vóór COVID, vóór de oorlog in Europa en vóór de tariefschommelingen.
Wat telt en waar we vandaag staan
Sommige buitenstaanders zien de bouw nog steeds als ouderwets, veranderingsmoe en gesloten voor innovatie — niet de ideale sector om als ondernemer op te mikken. Ik zou stellen dat het net die eigenschappen zijn die de sector de afgelopen jaren beschermden tegen de stormen van « hippe nieuwe trends » en er een no-nonsenseomgeving van maakten. De afgelopen jaren haalden veel nieuwe technologieën daadwerkelijk de bouwplaats: reality capture, robotica, augmented reality en enkele AI-oplossingen voor documentbeheer. Maar omdat de goedkeuring van vakmensen moeilijker te winnen is, overleven alleen oplossingen die praktijkmensen tastbare waarde bieden — financiering alleen en flashy demo’s volstaan niet. En nu ConTech is uitgegroeid tot een volwaardige eigen categorie, loont het de moeite om de afzonderlijke sectoren die haar toekomst vormgeven van dichterbij te bekijken. Wat maakt vandaag eigenlijk deel uit van deze « ConTech »? Daar duiken we in het volgende artikel in!