Kan technologiegedreven onderwijs de arbeidscrisis in de bouw oplossen?
Inhoudsopgave
Deel dit bericht
De bouwsector staat voor een cruciale uitdaging.
In heel Europa kampt de sector met ernstige personeelstekorten, met een verwacht tekort van 4,1 miljoen bouwvakkers tegen 2035.
In Litouwen is het probleem nog nijpender, want het land behoort tot de tien snelst ontvolkende landen ter wereld, waar het aantal burgers op werkende leeftijd naar verwachting met ruim 19% zal krimpen tegen 2025.
Dit werpt een dringende vraag op, zowel voor beleidsmakers als voor docenten:
Hoe kunnen we deze trend keren en een nieuwe generatie professionals naar de bouw trekken — een sector die bij jongeren misschien wat van zijn aantrekkingskracht heeft verloren?
De bouwopleiding heroverwegen
De bouw werd van oudsher onderwezen met hoorcolleges, bouwtekeningen en technische 2D-tekeningen, waarbij studenten ‘platte’ ontwerpen mentaal moesten vertalen naar echte constructies.
Terwijl digitale tools zoals 3D-modellering al lang door architecten en ontwerpers worden gebruikt, is de bouwplaats zelf grotendeels analoog gebleven.
Het resultaat is een kloof tussen moderne ontwerpmethoden en de uitvoering op de bouwplaats.
Door die kloof voelt de leerervaring gedateerd aan en losgekoppeld van de intuïtieve, technologiegedreven omgevingen waaraan de studenten van vandaag gewend zijn.
Aan de Technische Universiteit Vilnius Gediminas (Vilnius Tech) stellen docenten de traditionele aanpak ter discussie door nieuwe technologieën in hun curriculum op te nemen.
Hun doel is een boeiende, op ervaring gerichte leeraanpak die aansluit bij de moderne bouwpraktijk.
Om dat te bereiken heeft Vilnius Tech augmented reality (AR) geïntegreerd in zijn opleidingen civiele techniek en BIM, waarbij digitale modellen worden ingezet om het ruimtelijk inzicht te vergroten en de kloof tussen theorie en toepassing te overbruggen.
Een van de tools die dit initiatief ondersteunen is GAMMA AR, waarmee studenten BIM-modellen kunnen visualiseren en ermee kunnen werken door ze over de daadwerkelijke bouwplaats te projecteren.
“Hier aan de universiteit laat deze technologie studenten hun BIM-modellen in de echte ruimte ervaren, waardoor het leren veel boeiender en praktischer wordt”, aldus Vaidotas Šarka, CEO van InnoBIM UAB, BIM-manager en universitair hoofddocent aan Vilnius Tech.
Het lokaal aangedreven door openBIM
Om het op AR gebaseerde leren verder te versterken, heeft Vilnius Tech zijn eigen campus omgevormd tot een levensechte trainingsomgeving.
Twee van zijn gebouwen — de Laboratorium- en Onderwijsgebouwen — zijn gebouwd volgens de Litouwse BIM-methodiek voor digitaal bouwen (Skaitmeninė statyba).
Deze constructies vormen nu de basis voor een openBIM-demonstratieomgeving, waar studenten met BIM-technologieën aan de slag gaan in een toegepaste context.
In deze omgeving doen studenten niet alleen ervaring op met digitale modellen tijdens de ontwerp- en bouwfase, maar verkennen ze ook het gebruik ervan in workflows na de bouw.
Ze leren hoe ze de as-builtsituatie kunnen toetsen aan het oorspronkelijke ontwerp en beginnen zich te bekwamen in hoe digitale modellen het facilitair beheer en het langetermijnonderhoud kunnen ondersteunen.
Dergelijke vaardigheden zijn steeds meer gevraagd nu de sector opschuift naar datagestuurd gebouwbeheer.
Voortbouwend hierop heeft de integratie van digitale bouwmethoden in de vakken van Vilnius Tech studenten in staat gesteld om:
- Projecten in 3D te visualiseren voordat ze worden gebouwd, wat het ruimtelijk bewustzijn en begrip vergroot.
- Te oefenen met coördinatie op de bouwplaats, het opsporen van conflicten en documentatie, waardoor vaardigheden worden versterkt die essentieel zijn voor echte projecten.
- Al vroeg probleemoplossend vermogen te ontwikkelen, door te leren ontwerpconflicten te herkennen en op te lossen voordat de bouw begint.
Deze praktijkgerichte aanpak geeft studenten praktische ervaring, waardoor ze klaar zijn voor de arbeidsmarkt en zich beter kunnen aanpassen aan de toenemende eisen van de sector.
Met het oog op de toekomst onderzoekt de universiteit ook manieren om het gebruik van GAMMA AR uit te breiden — door functies als QR-codefunctionaliteit te integreren — en biedt studenten zo nog bredere en interactievere leermogelijkheden.
Een blik op de toekomst van de bouwopleiding
Nu de bouw voor nieuwe uitdagingen staat — van personeelstekorten tot de behoefte aan efficiëntere en duurzamere bouwmethoden — moet het onderwijs meeveranderen om bij te blijven.
Šarka is ervan overtuigd dat AR binnenkort een standaardoplossing zal worden in de workflows van de bouw — en dat juist de studenten van vandaag deze invoering en dit gebruik zullen aanjagen.
“Studenten die leren AR en BIM effectief te gebruiken, zullen deze technologieën in hun toekomstige banen eisen en zo verandering in de sector aanjagen”, zei hij.
Met innovatieve projecten zoals dat aan Vilnius Tech dicht de bouwsector de vaardighedenkloof en bereidt hij zich tegelijk voor op de toekomst.
Dit zijn precies het soort inspanningen die het beroep boeiender, technologiegedrevener en aantrekkelijker voor nieuwe generaties maken — waardoor de sector op lange termijn duurzaam blijft.
Maakt u deel uit van een universiteit of onderzoeksinstelling en overweegt u AR-ondersteund leren in uw curriculum op te nemen? Neem contact met ons op om te ontdekken hoe wij onderwijsinitiatieven ondersteunen met speciale programma’s.
Afbeelding: BIM-model van de Laboratorium- en Onderwijsgebouwen van Vilnius Tech. Met dank aan Vaidotas Šarka, Vilnius Tech.